zurwanizm, zarwanizm, jedna z form perskiej religii mazdaizmu, opozycyjna do obowiązującego zoroastryzmu; była wyrazem istniejącej w mazdaizmie niezależnie od jej dualistycznego charakteru odwiecznej tendencji monoteistycznej; doktryna religijna z. głosiła istnienie absolutu, nieskończonego czasu (zurwan akarana), jako zasady ostatecznej; absolut ten, podniesiony później do godności bóstwa Zurwana, zrodził bliźniaczych braci Ormuzda (Ahura Mazda) i Arymana (Angra Mainju), którzy zaczęli prowadzić ze sobą kosm. walkę; w IV w. przez krótki okres z. był religią państw., później zaczęli zwalczać go kapłani (magowie), a wszelkie jego elementy zostały z zoroastryzmu usunięte; w okresie późniejszym niektóre pierwiastki z. przejął manicheizm.
Spis tresci strony internetowej: